Денес, компјутерите се присутни во нашите животи, било во џебот, на бирото или во ранецот. Меѓутоа, првиот комерцијален компјутер во САД, ниту малку не наликува на уредите што ги користиме денес.
Тој компјутер, познат како UNIVAC I, тежел приближно 13 тони, зафаќал површина од 35,5 квадратни метри и чинил околу еден милион долари — сума која денес би била вредна десетици милиони. Появата на UNIVAC I во 1951 година означила премин од академски и воени експерименти во практична и деловна употреба на компјутерите.
Првата верзија на оваа машиница била развиена од Џон Преспер Екерт и Џон Мокли, кои исто така се познати по создавањето на ENIAC. Откако ја основале компанијата Eckert-Mauchly Computer Corporation, тие започнале со работата на UNIVAC во текот на 1940-тите. Проектот подоцна го презела компанијата Remington Rand, која го заврши развојот и испратила првиот примерок до Бирото за попис на САД на 31 март 1951 година, што означува почеток на комерцијалната употреба на компјутерите.
Неверојатно е да се замисли изгледот на оваа машина. UNIVAC I имал 5.200 вакуумски цевки и користел магнетни ленти за складирање на податоци. Во тоа време, можел да извршува околу 1.000 операции во секунда, што било револуционерен напредок. Иако денес оваа брзина изгледа минимално, тогаш тоа било огромно технолошко достигнување.
Компјутерот бил проектиран за обработка на големи количини податоци, особено за административни и деловни потреби. Неговата прва примена била поврзана со обработката на податоците од пописот во САД во 1950 година, заменувајќи побавните механички табулатори. За разлика од ENIAC, кој им служел на воените власти, UNIVAC бил дизајниран за цивилни институции, статистичка анализа и бизнис.
Употребата на UNIVAC добила големо внимание по претседателските избори во 1952 година, кога точно ја предвидела победата на Двајт Ајзенхауер врз основа на раните изборни резултати. Ова предвидување, емитувано на CBS, му донело на UNIVAC значајна медиумска видливост, помагајќи му да се позиционира како иновација на иднината, а не само како научен експеримент.
Од технички аспект, UNIVAC I користел живини цевки за меморија, со капацитет од 1.000 зборови, при што секој збор содржел 12 знаци. Внесувањето податоци се вршело преку тастатура или магнетни ленти, додека излезот бил обезбеден преку печатач или ленти. Основните операции, како што е собирањето, се извршувале за околу 120 микросекунди.
Иако UNIVAC I бил технолошки напреден за своето време, тој не бил без недостатоци. Машината барала постојано одржување поради чувствителните вакуумски цевки, а нејзината големина и цена значеле дека можеле да си ја дозволат само влади, големи компании и универзитети. Вкупно биле произведени 46 примероци.
Сепак, значењето на UNIVAC I е многу поголемо од бројките. Тој не бил само сложена машина за обработка на податоци, туку прв доказ дека компјутерите можат да излезат од лабораториите и да станат дел од реалниот живот. Токму UNIVAC го означува почетокот на компјутерската индустрија каква што ја знаеме денес.
Во денешниот свет, каде дигиталната технологија е вградена во секој аспект на животот, UNIVAC I изгледа како далечен, тежок и тромав почеток. Меѓутоа, без него, патот кон персоналните компјутери, интернетот и паметните уреди можеби не би бил ист.
Затоа, приказната за првиот комерцијален компјутер не е само технолошки куриозитет, туку и потсетник на тоа колку брзо може да се промени светот кога една машина ќе почне да го трансформира начинот на кој луѓето размислуваат, пресметуваат и управуваат со информации.
