Литванија и Финска се подготвуваат да започнат со домашно производство на противпешадиски мини во 2026 година, а дел од производството е планирано да биде насочен кон Украина за да се справи со руската закана.
Овие две членки на НАТО ќе иницираат производството по завршувањето на процесот на повлекување од Конвенцијата од Отава, која е донесена во 1997 година и забранува вакви мини. Овој шестмесечен процес ги нагласува променливите одбранбени приоритети во Европа.
Украинските сили сè повеќе се потпираат на мини во своите одбранбени операции, а Киев, исто така, се повлекол од Конвенцијата со цел да се подобри својата одбрана против Русија.
Литванија планира да нарача десетици илјади противпешадиски мини, инвестирајќи значителни средства во развој на оружје, изјави заменик-министерот за одбрана, Каролис Алекса. Оваа балтичка држава, која има граница од 274 километри со руската енклава Калининград и 679 километри со Белорусија, смета дека домашната индустрија е клучна за обезбедување на потребите.
– Откако ќе започне производството, Литванија ќе биде во можност да ја снабдува и Украина, истакна Винцас Јургутис, претседател на Здружението на одбранбена индустрија на Литванија. Литванскиот парламент го одобри повлекувањето од Конвенцијата на 8 мај, а постапката ќе заврши за шест месеци.
Финска, со најдолга граница на НАТО со Русија (1.340 км), го смета домашното производство на мини за клучно за безбедноста на снабдувањето. Планира да ги зголеми трошоците за одбрана на три проценти од БДП до 2029 година. Претседателот на парламентарниот одбор за одбрана, Хеики Ауто, изјави дека мините се „многу ефикасни и економични системи за оружје“ и потврди дека Финска размислува за можноста за поддршка на Украина.
– Не само што е наша должност да ја поддржиме Украина, туку и за нас самите е важно за безбедноста на Финска, рече Ауто. Пред влезот во Конвенцијата од Отава во 2011, Хелсинки имал повеќе од еден милион противпешадиски мини.
Додека двете земји сè уште не започнале со производство на мини, тие располагаат со капацитети кои може да се активираат при потреба. Полскиот приватен производител на муниција, ZSP Niewiadow, најави дека планира да започне со масовно производство на противпешадиски мини до 2027 година, а инвестициите веќе се реализираат во нови производствени погони.
Противпешадиските мини се активираат по допир или движење, претставувајќи закана не само за војниците, туку и за цивилите, долго по завршувањето на конфликтот. Групите за деминирање ја критикуваат одлуката на овие земји да се повлечат од конвенцијата, нагласувајќи ги тековните опасности што ги создаваат мините.
