Светска банка: Очекуван економски раст на Западен Балкан
Во најновиот извештај на Групацијата Светска банка, објавен денес, се наведува дека економскиот развој во Западен Балкан е подложен на забавување во 2026 и 2027 година. Ова забавување се објаснува со конфликтите на Блискиот Исток, постојаната инфлација и зголемената неизвесност. Извештајот истакнува дека за одржување на реформскиот моментум во регионот, кој се бори со недостиг на работна сила, е неопходно зголемување на учеството на работниците во економијата.
Според редовниот економски извештај, растот на економијата во Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија се проценува на 2,8% просечно во 2026 година, што е за 0,3 процентни поени помалку од претходните прогнози. Се предвидува умерено зголемување на растот на 3,2% во 2027 година.
„Глобалната неизвесност и геополитичките тензии пречка за растот во Западен Балкан, а растечките цени директно влијаат на животниот стандард на граѓаните,“ вели Шиаочинг Ју, директорка на Светска банка за регионот. Таа истакнува дека политичките носители користат краткорочни фискални мерки за да ублажат влијанието на овие притисоци, но според извештајот, клучот за долгорочен напредок лежи во создавањето нови работни места.
„Регионот располага со огромен неискористен потенцијал, особено меѓу жените, младите и другите групи кои сакаат да работат, но се соочуваат со пречки на пазарот на трудот. Вклучувањето на овие лица може да биде еден од најефикасните чекори за јакнење на економијата,“ додава Ју.
Според извештајот, популацијата на Западен Балкан старее побрзо од повеќето европски земји. За следната деценија, најмалку едно од пет лица во регионот ќе биде над 65 години. Во исто време, голем број работоспособни лица, вклучувајќи студенти и физички работници, бараат подобри услови во странство. Иако постои недостиг на работна сила во клучните сектори, многу луѓе остануваат без работа или се откажуваат од барањето за работа.
Извештајот укажува на недостатокот од искористен човечки капитал и потенцијалот за вработување на жени, млади и изградување на стратегија за подобрување на условите на пазарот на трудот. Зголемување на учеството на работната сила до нивоа во споредливи земји од ЕУ може да донесе дополнителни 2,8 милиони работници во регионот и да го подобри растот на економијата.
Започнувањето со промените во даночните правила и бенефициите е клучно за создавање на атрактивни работни места. Во многу земји од Западен Балкан, пријавувањето на доход од работа доведува до губење на социјалните бенефити, што создава финансиски ризик. Затоа, потребно е да се понудат прифатливи услуги за деца и стари лица, подобри програми за обука и флексибилни работни места со соодветни услови, вклучувајќи ги и оние кои работат на онлајн платформи.
